jindirês.com 

 

               nûce           Gotar                    Lînk                  Wêje               Wêne               Mûzîk             video

                      الاخبار    مقالات   مواقع اخرى   صور   فيديو   نوروزمن نحنموسيقى
 

 
WÊJE

 

Efrînênas bike

 

 

Berbang.net

 

 

 

 

Perwan.net

 
 

Legoorin

.com

 
 

KOLÎLKÊN KURDA 

      Gemyakurda
 
نفرتيتي العروسة القادمة من كوردستان
 
 
rizgar kurdaxî
Derwîşî Ebdê
MEMOZÎN

Mîr celadet Bedirxan

Ehmedê Xanî
Navên sermedî

Siyamend û xecê

XANÎ Û NEMIRÊN KURDISTANÊ

gula valenteyn 

 

بيان حول اعتقال مناضلي إعلان دمشق
الذكرى السنوية الثالثة لاستشهاد الشهيد كمال شاهين
بيان حول التصعيد التركي                         الأخير
 
 



 


  


 

 NEWROZ


ãÑÈÚ äÕ: Osman Sebrî
1905 - 1993

 

 

 

  

                             

                             Xebat ji bo : * Zordarî ji ser gelê me yê Kurd li Sûriyê rabe.

                                                   * Azadiya demokrat û rêzgirtina mafên mirovan.

                                                   * Mafên gelê Kurd yên netewî di çarçewa yekîtiya wel[êt de .

 Ji we\anên Partiya Yekîtî ya Demokrat a  Kurd li Sûriyê  - YEKÎTΠ   Email : Newroz95@hotmail.com

Hejmar(77)           B.Çile        2007 z-2619 k     Buha (15 ) p]s


 

Tirs û çavsoriya rijîma Be’is

li derbarey Danezana Şamê

 


 

Piştî lidarxistina kongira berfireh a Encûmena niştîmanî ya Danezana Şamê - Îlan Dîmeşq – a rikebir  û ji roja 10.12.2007-an de – roja cîhanî ya mafên mirovan – karbidestan li seranserî Sûriyê û li derve , bi gelek hawan dest bi hêrişên berçav û yên neberçav kirin û hê berdewam in , bi hêviya ku karibin vê piletforma demokratîk û pireng ji hev bixin , kar û barê wê belawela , beravêtî û rûreş derînin .

Di derheqê endam û rêvebiriya Encûmenê de , bi hêrs û çavsoriyeke balkêş pêla girtinên keyfî serî hilda , gelek camêr avêtin binê zîndanan û hê girtî mane , weke: 1-Seroka encûmenê xanima hêja Dr.Fida Elhoranî . 2-Nivîskar û çalakvan Ekrem El-bunnî . 3-Dr.Ehmed Tu’imê 4-Nivîskar û siyasetvanê

navdar Elî El-Ebdulla . 5-Dr.Welîd El-bunnî . 6-Dr.Yasêr El-Îtî .

7-Mamoste Cebir El-Şofî .

8-Rojnamevan û nivîskar Fayêz Sara . 9-Mamosteyê Endezyar Mihemed Hecî Derwîş.

Ji bilî bi dehan kes yên ku karbidestan ew birine û anîne , hinek çend se’etan , û hinên dî şevekê li ba xwe hêştine , ji nêv wan birêz Raşid Setûf, Xessan Necar, Ûseme Aşûr, Xazî Qedûr, Semîr Neşar, Îsmaîl Omer, Îsmaîl Mihemed, û gelekên dî.

Çêrok çi ye ?

Çêroka vê pêvajoyê , ango rastiya pirsê ewe ku , li 1.12.2007-an li derdora Şamê , cara yekemîn bû ku li hundirê Sûriyê , nûnerên gelek hêzên siyasî , komîteyên civaka sivîl , rewşenbîrên demokrat , kesayetiyên serbixwe û bi beşdarbûna nûnerên partiyên Kurd yên          D.R.(  11  )


 

 

 

  Newroz           Hejmar (  77 )          Rûpel (2)         B.Çile           2007z – 2619k


 

Nûçe  û Çalakî                                                    Nûçe  û Çalakî                                           


 

Civateke Taybet

Li gorî rêbaza partiya me, di navîna Ç. Paşîn de, bi beşdariya hemî nûnerên herêma( Kobaniyê, Reqê, Heleb ,Kudax û endamên komîta têkliyan) , civata KADIR li darket. Mijara civatê li ser " rol û karê partiya me di nav tevgera Kurd e  bû.

  Piştî sekretêrê partiêyê xêzên herî berçav û naskirî yên partiyê,di hemî waran de û bi taybetî ji bo lihevkirin û yekîtiya tevgera me ya Kurd dane xuyan. Civat bi hesteke berpirsiyar li ser wê mijarê rawestî û hemiyan nêrînên xwe pêşkêş kirin . Li dawiyê berhemên civatê ev bûn:

hemî kar û bar ji girêdana kongirekî Kurd re li Sûriyê, bi beşdariya kesên serbixwe .

Guhdan ji bo pêşxistina Hevbendî.

Danûstandina bi tevgera me re, xalên lihevkirinê, bi nivîskî li hevalan bên belavkirin.

Guhdana têklî bi gel û bi taybetî bi nivşên nû û warê ragihandinê re.

Guhdana pêşxistina têkliyan bi hêzên ragihandina Şamê re.

2-Bûyereke dilêş

  Di riyên çûn û hatinê de, ji ber  gelek sedaman mîna şaşiyên mirovan, neduristiya tirmbêlan û sir û seqayê, gelek bûyerên hatûçûnê(trafîkê) çêdibin, , di encam de, gelek ziyanên mezin derdikevin.

  Lê ev bûyera ku em li ser daxivin gelek dijware, heft kes ji yek malbatê cangoriyên wê ne.                                                                                          

   Di sibeha 8/12/2007an de,li ser riya Qamişlo – Hisiça, pasek ji kompaniya Qedmûs li vaneke girtî dixîne. Van,

 

 

ya malbata Şêx Elî ji gundê mistefawiyê, devera Dêrikê ye. Mixabin di encama wê de, 7 kes ji yek malbatê jiyana xwe ji dest dane ew jî: Cemal Seyid Mehmûd û   pîreka wî Gulçîn digel pênc zarokên wan bûn,  2 kes jî birîndar bûn .                              

Evê bûyerê, şîn û xemgîniyek mezin berda dilê hemî xelkên wê deverê .

Bi navê weşana NEWROZ em sersaxiyê didin xelkên deverê û malbata wan. xwedayê dilovan aramekê bide wan û bila buhişt cîwarê her heft kesan be, xwedayê  dilovan, saxlemî û tunduristiyekê bide herdu birîndaran.                                                

7/1/2008

*-Li  3.1.2008z­- 2619k ,li Cindirêsê , mamoste Memê Alan endamê saziya fêrkirin û parastina zimanê kurdî li Sûriyê , li ber roniya armanc û biryarên saziyê , şevek- li ser pêwîstiya bikaranîna zimanê kurdî  di nav hemî beşên civaka kurdî de - li darxist . Herweha dora 25 xort û keçên nûgihayî bi beşdarbûn û pirsên xwe , ew şev bedew  û dewlemend kirin .

 *- Li Efrînê , gundê Qermîliq , di 29 . 12 . 2007 an de , Partiya Yekîtî ya Demoqrat a Kurd li Sûriyê , komcivînek rêzanî li ser giringiya têkelî û danûstandina Tevgera Kurd bi hêzên niştimanî yên rikber re ( wek mînak : Ragiyandina Şam) , û avakirina lêvegereke Kurd di riya kongireke kurdî re , li darxist . Dora çel kesî li komcivînê beşdar bû . Wan jî bi wê beşdarbûnê û pirsên xwe , kêr û sûdên wê komcivînê zêde kirin.


 

 

  Newroz           Hejmar (  77 )          Rûpel (3)         B.Çile          2007z – 2619k


 

Pirtûkin nû                                                             Pirtûkin nû


 

*

ŞIYÊ

 

     Li vê dawiyê, mamoste Deham Ebdilfetah,  hin ji helbestên helbestvanê bi nav û geng, Hamid Bedirxan, yên bi zimanê Kurdî, di pirtûkekê, di bin navnîşana ŞIYÊ de weşandin. Pirtûk li çapxana Amîral-Beyrûtê çap bûye û ji 120 rûpel û 41 helbestan -bilî diyarî û pêşgotinê- pêkhatiye. Di vê hejmarê de, emê hin perçeyên bijarte, ji helbesta ŞIYÊ ji xwendevanên Newrozê re biweşînin:

 ŞIYÊ

Kulîlkek ji gulîstana welêt e !

 

 

Gul e, geş e ..

.Şiyê ye

Sînorê ronahî û tariyê ye

 Av e,

Ava kaniyê ye...

Şiyê jîn e, mizgîn e...

Geh hişyar e

 Tim dîn e

 Bi birîn e...!

Hilm e .... bîn e

(( Birca Belek)) a torevana ye,

li ser rêka nemirinê ye,

behişta dilan daniye.


 

******************************************


 

**Pirtûk: Ehmedê Xanî

Nivîskar: Heyder Omer

Çapa yekem: 2007

Qab: Xelîl Ebdulqadêr

Derhêner: Emîna Osman

Weşanxane: Hîro

((ev pirtûk bi alîkariya dezgeha SEMAKURD ya çand û hunerê hat weşandin- Dubey – Îmarat AlArabiye))

Ew pirtûk li dawiya sala 2007 an biderket. Ew pirtûkeke lêkolînî ye, mijara wê destana Mem û Zînê ye. Li sala 1997an hatiye nivîsandin, û piştî deh salan hat çapkirin.

Pirtûk ji 110 Pelên ji pîvana orte pêk tê. Ew bi çapeke xweşik li kaxezên zor baş derhatiye.

Pirtûk ji sê beşan pêk hatiye. Li dawiya wê ferhengokek biçûk jî heye. Dr. Ebdilmecîd Şêxo jî pîşgotineke zor li bejna wê hatî jêre daniye.

 

 

 

Nivîskarê berêz H. Omer desteya Mem û Zînê bi zimanekî xweşik û bi

hestên pir nazik dipelîne û dîsa cewherên nû û ciwan jê dertîne. Birastî pirtûk hêjayî xwendinê ye.

***

    Çavrêbûn

Merwan Berekat

Hejmara weşanê: 1000

Çapa yekem: 2007

Qaba pêşîn: Burhan Ebdî

 

Çavrêbûn dîwaneke helbestê ye. Dîwan bi pîvana orte hatiye weşandin. Ew ji 108 rûpelan pêk hatiye. Helbestvan M.Berekat, hestên xwe yên zor nazik di riya 37 helbestan re tê rêtine. Ew bi wêneyên xweşik û hevokên li saz, di ezmanê helbestê de bilind firiye. Hemî cureyên helbestê di guldanka Çavrêbûnê de bêhn didin.

 

  Newroz          Hejmar (  77)          Rûpel (4)         B.Çile    2007z – 2619k


 
 

 

NAMAK VEKIRÎ


 

Rêz û silav ji hemî xwendevanên vê namê re ……….!

        Weke çawa gelên Kevin li gor zanîna wan bi stêrnasînê , her yekî an hinekan ji  xwe re rojmêrek  danîn wek , rojmêra rojê , heyvê , heyvûrojê û guhêrek .

     Herweha gelên Mezopotamiya  jî mîna  Kasî , Somerî  û Babiliyan  jî hindiktirîn 2000sal B.Z  rojmêr bi kar anîn .

Ji Medan vir ve Kurd jî  rojmêrê bi kar tînin . Weke em dizanin rojmêr yan ji destpêka dîrokekê, yan jî , ji destpêka olekê destpêdike . Vêca gelê Kurd jî , ji xwe re du bûyerên dîrokî ji   bo  rojmêra xwe nîşan didin .

     Dîroka yekemîn : Damezrandina serdariya Medan B.Z ,lê wek xuya dibe  li ser yekîtiya Medan sê dîrokên cuda ( 653 , 649 , 700 B.Z)  bi kar tên.

     Dîroka duyemîn : Roxandina paytexta Imperetoriya Aşûriyan Nînewa ji aliya Medan ve 612 B .Z .

Ji ber wê , îro  ji   bo  rojmêra kurdî , du nêrînên sereke hene û li gor wan du nêrînan , du rojmêr jî bi kar tên .

     Wek em dibînin ku , bikaranîna dîroka roxandina Nînewa , paytexta    

Aşûriyan bi destê Medan sala 612 b.z wek destpêk ji dîroka Kurd re , ji dîroka damezrandina serdariya Medan 649 , 653 , 700 b.z . rastir e  , û bêtirîn  cî digire .

     Çimkî ji alîkî  ve piraniya Kurdan , partî , rewşenbîr, nivîskar , rojname

 

 

û kovar li bakur , rojava , başûr  û rojhilat 612 B.Z bi kar tînin , û hindik

ji Kurdan li başûr û rojhilat û bi taybetî Kurdên  soran 700 B.Z bi kar tînin .

Ji aliyê din ve  jî , dîrokzan li ser dîroka damezrandina serdariya Medan li hev nakin . Yanê weke li jor  diyare , ew sê dîrokan bi kar tînin .

     Li dawiyê  banga me li hemî  partî , komele û dezgehên sêvîl û fermî , rewşenbîr , dîrokzan , nivîskar …H.W.D , ku li banga me xwedî derkevin , lêkolînên pirjêder li ser vê mijarê çêkin û dest bi guftûgoyan di dermafê wê de bikin , ta ku , em çarakê ji vê cudekaranîna dîrokî re  bibînin , û yek rojmêrê bi kar wînin  .

Sipas ji guhdariya we re       

   2619K- 2008Z                          

Saziya fêrkirin û parastina

zimanê Kurd li Sûriyê                                                       

           S.F.P.Z.K.S

Cejin û Sersala we Pîroz be
2008
 


 

 

 

  Newroz           Hejmar (  77 )           Rûpel (5)        B.Çile    2007z – 2619k

Çima Bênezîr Boto?!

Dîlan Zivingî


 

   Li ev çend salên dawîn , bêtirî her demeke dîtir  ,  Rojhilata navîn hêmenî û hevpîvan nedîtiye , xelkên wê di heyama bivetî û tirsê de li ber xwe didin ,  yanê Rojhlata navîn bûye devera şer û cengan. Ji ber ku , mafên mirovan li gel rêjîm û sîstemên rojhilat binpê û tune bû ye .  Ji doz û pirsgirêka  gelê Kurd  ve bigire ta ya Felestînî ,  di Îraq , Libinan û Avxanistan re derbasbe ta bigehe Pakistan , ew bûne cîgehên kul  û derdan. Hin destên mezinan hene  , berjewendiyên  wan  ên teng û pir bi kirêt  dihêlin bêçare bimînin  . Lewre jî,  rûdawa nezanî, dijatî , xizanî û kuştinê bêtir li van deverên me   li jor  bi nav  kirine    hertim  yê gol û hewş vedin .             Destên hêzên reş û teror serî hildane û çi li vir û çi li wir bi dehan mirovên xwedî bîrûbawerî, bi kemberên peqok û turmbêlên bombekirî ew têne kuştin .  Heyf û pir mixabin ku , ew jina bîrbir , dilêr  û  jîrek , di -27-ê 12 an sala  2007an de,  xanim  Bênezîr Boto,  bi xinzî bi destên terorîzimê dihate kuştin!. Dawîsala  2007an û sersala 2008 an,  li ser xwediyên wê û gelê Pakistanê bi êş û jan derbs dibû ! Ma gelo çend jinên mîna Bênezîrê li ba  dewletên Rojihlat   hene?!.  ,Wê bêtirî carekê , bi serbilindî weke serokwezîra

 

Pakistanê cî girtibû.  Bêgûman ew bi xebat û dilsoziya xwe ve , hêvî û vîn di dilê her keç û jinên Rojihlat de geş û bilind dikirin  û bi pêdarî û xebata xwe ve nîşan didan .  Herçiqas  pêwîste jin li maf û rola xwe xwedî derkeve. Ne jî dest girêdayî li rewş û pirsgirêkan weke , li pir waran  dixuye !  temaşe bike  .  Min dil heye ,   di  helwestên mîna  vê de ,  gotina  pêşiyên me  Kurdan  bînim zimên : "Şêr şêr e çi jin çi mêr e". Xanim Bênezîr Boto,  keça  Zolfeqar Elî Boto ye,  sala -1953.an ji dayîk bûye û li Birêtanya xwendina  xwe ya bilind , beşê zanista    siyasitê kuta kiriye. Piştî wergera desthilatê ya  li serê bavê wê weke serokê Pakistanê, wî digrin û bidarve dikin . Xanim Bênezîr bi soz û peyman sund dixwe ku , ewê heyif û tola bavê xwe yê hilde û dê bi rêk û pêk xizimeta gelê Pakisitanê bike . Lê mixabin   ew jî dihate kuştin . Bila serê zarok , malbata wê , gelê Pakistanê û hemû berketiyên wê sax bin , bêgûman Bênezîr Boto yê herdem di hiş û ramanê her mirovekî xwedî bîrûbawerî de zindî bimîne. Li dawî hêjayî gotinêye  , em ji xwedevanan re diyar bikin , ku Xanima me  Bênezîr Boto, ji dapîreke Kurd , ji Kermenşahê ye. Ew dapîr li Necefê bi kalpîrê Bênezîra me re zewcî , paşê çûn Pakistanê. Erê bênezîra me , di nûgihaya xwe de, bi porê çîl û nêrîn û helwestên rastgo ji hevsiyan ve diyar dibû , ku kurdîtiyê tê de reng vedane .


 

 

 

  Newroz             Hejmar (  77)            Rûpel (6)          B.Çile               2007z – 2619k


 

Têgihîna Namûsê

İsmail Beşii

(Wergêr: Roşan Lezgîn).  


 

Li bajarên Kurdan ên mîna Bidlîs, Agirî, Batman, Diyarbekir, Ruha, Wan û Mûşê kuştinên ku wek kuştinên namûsê, wek kuştinên edetan tên binavkirin, çêdibin. Ev kuştinên hanê di encama koçberîyê de êdî li bajarên wekî Stenbol, Adena, Antalya, Mêrsîn, Îzmîr û Sakaryayê jî çêdibin. Li van deveran têgeha namûsê di ser bedena jinê û zayendiyê re tê nasandin. Namûs di ser beden û zayendiya jinê re tê fêmkirin. Di nav malbatê de jinên ciwan yan jî keçên 15-20 salî li gundan yan jî li navçeyan ger bi awayekî nehînî ligel mêrekî di nav peywendiyê de be û ev peywndî ji layê malbatê ve bête bihîstin, hingê malbat vê yekê herwekî “namûsa me herimî, divêt bê paqijkirin…” têdigihê, wisa fêm dike. Dibe ku ev peywendî bi zora mêrî jî çêbûbe. Aşkera bûyîna peywendiyê jî, pirranî bi hemîlebûnê re derdikeve meydanê. Malbat, ji ber ku leke li şerefa malbatê daye, hingê di vî warî de biryara kuştina keçikê didin û vî karî jî yan bi destê birayê piçûk yê jinê/keçikê, ger birayekî wisa nîn be, bi destê birayê mezin yan jî pismamekî wê didin kirin. Mezintirîn tundrevîya li hemberî jinê bi vî awayî tê pêkanîn. Herwisa, ev jî têye zanîn, ew malbatên ku karên wisa dikin, di nav civakê de qedrê wan zêdetir dibe.

Televîzyon, rojname û radyo dema ku nûçeyên bi vî rengî belav dikin bal dikşînin ser meclisa malbatê: “Meclisa malbatê civiya. Bona paqijkirina vê lekeya li ser malbatê û bona parastina şerefa malbatê biryar hatiye dayîn ku ew jin yan jî keça ku di nav peywendiyên nehînî de ye, bête kuştin.”

Li gund yan jî li navçeyê ger destê mêrekî li porê keçek yan jî jinekê bikeve, ev yek dibe meseleya namûsê. Bûyereka wisa dikane bibe destpêka şerekî xwînî. Layekî vê diyardeyê ev e. Lêbelê layekî din yê dîyardeyê jî heye, ku tê zanîn, lê behsa wê naye kirin, diveşêrin. Her kes pê dizane lê ji nedîtî ve tê. Di vê gotarê de ez ê hewl bidime xwe da ku piçek bal bikşînim ser vê yekê.

Di herêma Kurdan de ji sala 1984an û vir ve, ev serê 25 salan e şer heye. Hêzên asayîşê hertim li gundan, li navçeyan operasyonan dikin. Carinan, jin û mêr û ciwan û pîr, giş bi hev re bi komelî têne girtin. Kesên ku têne girtin, carinan bi zincîran bi hev ve têne girêdan û wan dibin polîsxane yan jî meqerên leşkerî. Li van deran, hêzên asayîşê, jinên ciwan ji yên pîr cihê dikin û wan li cihekî din girtî dihêlin. Di lêpirsînê de ligel îşkenceyê tecawuz (destdirêjîya namûsa jinê) jî heye. Di vê prosesê de korucî (cehş), endamên JİTEMê, tîmên taybet (quwetî xas), cendirme, polîs û leşker bi darê zorê namûsa jinan diherimînin. Mêrên ku hatine girtin, ango bav û bira û mam û H.W.D. hay ji rewşê hene. Lêbelê li hemberî tiştên bûyî bêdeng in. Ji nedîtî ve tên, her wekî ku tiştek wisa çênebûye. Ew meclisa malbatê ku li gund, li navçeyê ji ber peywendiyeka li derveyî edetan dikane derbareyê jinan de, derbareya keçan de biryara kuştinê bide lêbelê li hemberî wê herimandina namûsê ku li meqera leşkerî ji layê hêzên asayîşê ve çêbûye bêdeng dimîne       .D.R (7)

 

  Newroz          Hejmar  ( 77)        Rûpel(7)         B.Çile     2007z – 2619k


 

 

Ger destdirêjiyeka wisa ji layê hêzên asayîşê ve çêbûbe, ji nedîtî ve tên, her wekî ku tiştekî wisa çênebûye. Ger li gund, li navçeyê, li bajêr ev peywendî bi yekî ji gelê wan re çêbûbe, hingê dibêjin “namûsa me herimî, tenê kuştin dikane viya paqij bike”, Lêbelê ger ev destdirêjî ji layê endamekî hêzên asayîşê ve bête kirin hingê nabe mesele. Ew mêrê ku dibêje namûsa me herimî û bi xwînsarî gule berdide xwişka xwe, qet bala xwe nade ser pêvajoyeka wisa, li ser vê yekê nafikire. Dîyardeya namûsê çawa ku li gorî cih û zemanê ku bûyer rû daye diguhere, herwisa, li gorî nasname û pîşeya mêrî jî diguhere. Divêt ev peywendî, ev têgihaştin bi têgehên antropolojîyê bêne fêmkirin, bêne têgihaştin û rexnekirin.

   Meclisa malbatê sazîyeka pîrîmîtîv e. Wekî mînak, di warê rêvebirina debara malbatê de, di warê kirîn û frotinê, yan jî bo kirê dayîna milk de biryareka meclisa malbatê tune ye. Bona biryarên ekonomîkî ti pêwîstîyek bi meclisa malbatê nîn e. Derbareyê arîşeyeka aborîyê de nayê gotin ku “malbat civîya û biryareka wisa girt” û H.W.D. Wezîfeya meclisa malbatê tenê ew e ku derbareyê jin yan jî keçekê de bi mebesta ku li derveyî edet, dab û nêrîtan peywendî bi yekî re danîye biryara kuştinê bide… Ji bilî viya tu roleka wê nîn e. Dema ku çapemenî dibêje “meclisa malbatê civiya”, “meclisa malbatê biryar da” hingê ev yek ji bilî ku vê meclisê zinde bihêle ne tu tiştekî din e. Ger mesele were ser pirsa Kurd, hingê ev sazîyên kovî yên wisa ji layê dewlet û hukûmetê ve, ji layê çapemenîyê ve berevaniya wan tê

 

 

kirin, wan teşwîq dikin. Statu didin van sazîyên kovî, wan geş dikin, pêşde dibin. Û bi vî awayî dikin ku ev sazî xwe birêxistin bikin, mayînde bibin. Wekî mînak, di zivistana sala 1990î de hindek serekên korucuyan (cehşan) bo Anqereyê hatibûn vexwendin. Ligel wezîrê navxweyî û serekwezîr û serokkomarî hevdîtinan çêkiribûn. Wê demê jî çapemenîyê wisa nûçe belav kiribûn: “Serekê eşîra Batûwan …, serekê eşîra Tayan …, serekê eşîra Jirkî …, serekê eşîra Mexmûran … li Anqereyê ne. Ev serekên eşîran ku li ser vexwendinê hatine Anqereyê …” Li televîzyonan bi tevî dîmenên wan ve bername hatibûn çêkirin. Bi vî awayî dezgayê eşîretîyê hatibûn zindekirin, hatibin parastin û geşkirin, hewl dabûn xwe da ku statu bidin van dezgayan. Di proseya berxwedanê de bi destê polîtîkaya dewletê eşîret wekî dezgayek hatibûn rêxistinkirin. Lêbelê ji layê din ve serokwezîr Bülent Ecevitî di dema serokwezîrtîya xwe de destûr nedabû şaredarên HADEPê da ku werin pirsgirêkên xwe rabigihînin wî. Ecevitî bi mebesta ku “ew xwe ji rêxistina terorê dûr nagrin” jîvan nedabû wan.

   Ez dixwazim bibêjim ku çapemenî têgeha meclisa malbatê derdixîne pêş, hewl dide xwe da ku statuyekê bide vê dezgeya prîmîtîv, bi baldarî dixwaze vê diyardeyê bike sazîyekê. Gelo ev meclisa malbatê dikane biryarek wekî “di girtinên komelê de em naxwazin jinên ciwan li cihekî din girtî bimînin, wan ji komelê veqetînin û bibin cihekî din, em qebûl nakin ku ew li cihekî din girtî bimînin…” bigrin?. Dikane biryarek wek “em ê jinên xwe       D.R (8)


 

 

 

  Newroz            Hejmar (  77)          Rûpel (8)          B. Çile           2007z – 2619k


 

nespêrin bextê wan…” bigre? Nikane wisa bike. Lêbelê di bûyerekê ku li gund yan jî li navçeyê rû daye, dikane tundtirîn zorbazîyê li jinan bike, qet texsîr nake ku girantirîn cezayê ango cezaya kuştinê pêk bîne. Di têgihîna namûsê de, di têgihîna “namûsa me herimî” de, li gorî cih û zemanê wê, li gorî nasname û pîşeya mêrî cihêtîyên mezin nîşan dide. Divêt meriv bi teferuat li ser sedemên vê yekê raweste. Herwisa, di vira de şaşîtîyek jî heye. Gelo divê meriv li kû derê li vê şaşîtîyê bigere? Gelo divê meriv di nav edetên civakî de li vê şaşîtîyê bigere yan di wê texrîbata ruhî de ku di encama mekanîzmayên zordarîyê yên hêzên ku bi awayekî hevpar Kurdan xistine bin kontrolê pêkhatîye de bigere?

    Kurd civakeka wisa ne ku nikanin xwe bi rê ve bibin, rê nayê dayîn ku ew xwe bi rê ve bibin. Kurd û welatê wan Kurdistan hatine cihêkirin, parçekirin û parvekirin… Rewşa kolonyalîzma navneteweyî serdest e. Di navîna Rojhelata navîn de 40 mîlyon kurd bê statu ne. Hêzên ku bi awayekî hevpar Kurdan îdare dikin, gelek xirab îdare dikin. Di vê îdarekirinê de heq û huqûq tune ye; pelaxtin heye, piçûkxistin heye. Li cîhanê ti miletekî din ewqas mezin û bê statu nîn e. Helbet em hay ji pêşveçûnên ku, li derdora Dewleta Federe ya Kurd kû li Kurdistana Başur çêdibin hene. Herwisa, ev jî têye zanîn ku ev yek piştî çendîn berxwedaneka dûr û dirêj û dijwarîyan de çêbûye. Ew hewldanên xwe îdarekirinê ku li parçeyên din yên Kurdistanê rû didin, ji layê hêzên ku bi awayekî hevpar Kurdan îdare dikin ve têne fetisandin. Ger bêhtirî sed salan ev proses li dar be, hingê dibe sedem ku di warê edetên civakî û tenduristîya ruhî de gelek xirabûn derkevin meydanê. Psîkolojîya/derûnîya kesan, ya civakê xira dibe. Civak û kes êdî ji xwe dûr dikevin, dikevin nav prosesa tevlîbûna wê kultura ku li ser wan hatiye sepandin/empozekirin. Ger ev proses demeka dirêj dewam bike, dibe ku ev yek êdî bikeve nav DNAya meriv û civakan. Ewên ku dikanin li hemberî gelê xwe gelek tund bin lêbelê li hemberî hêzên dagîrker, li hemberî kesên ji wan hêzdartir fis dibin. Ev reftarîyên berovajîyê hev, ku di meseleya namûsê de derdikevin meydanê, di wateya rizandinê de ne. Dema ku civaka Kurd, nirxên kurdan bi vî awayî di bin fişardinê de bin, hingê psîkolojîya wan jî xira dibe, rizandineka wisa derdikeve meydanê.

Gelo riya rizgarbûna ji van peywendîyên lanetî, riya rizgarbûna ji vê prosesa lanetî û xwe dirêjî azadîyê kirinê, çi ye? Berîya her tiştî gelek girîng e ku divêt meriv hay ji vê prosesê hebe, ji van peywendîyan agahdar be. Ew kesên ku hay ji vê prosesê bibin, gelek aşkera ye ku dê bi nirxên xwe re bijîn, dê xwedîtîyê li nirxên xwe bikin, dê van nirxan geştir bikin, dê nirxên ku li ser wan hetine sepandin/empozekirin red bikin, her ku biçe dê vegerin ser resenîya/orîjînalîteya xwe. Piştî ku meriv bibe ‘xwe’, hingê gelek hêsan e ku meriv bigihê mafê xwe, qet nebe di fiîlîyatê de meriv dê bibe xwedîyê mafên xwe. Ev prosesa lanetî, ev peywendîyên lanetî tenê dikanin bi vê yekê bişkên.

Zarathustra News & Peyamaazadi.org - zarathustra_news@comhem.se


 

 

 

Newroz          Hejmar (  77)         Rûpel (9)           B. Çile            2007z – 2619k


 

                            Bila bîranînên giranbuha

                                 vala derbas nebin

Memê  Alan


 

·        Piştî germtirîn rêz û silav ji pakrewanên rewşenbîriyê û peyva azad û ji nav  wan , ji lehengê nemir Dr . Nûridîn Zaza re …

      Pêwîste em di bîranîna îsal  a  Nûredîn Zaza de , em

jiyana wî ya tijî çalakî û  xebatên curbecur di ber çavan re bibin û wînin  û sûdan jê werbigrin .

     Mirovên di jiyana xwe de mezin bin , herweha di mirina xwe de jî mezin in . Vaye ev merovê ku , em wî bi bîra xwe tînin yek ji wan mirovên gewre ye .

     Çimkî ew di raman û helwestên xwe de li pêş hevdema xwe bû . Ew di hemî warên jiyanê de , mirovekî dûrbîn bû ,  û xwedî kesayetiyek rêzanî û ramangîrî xuya bû .

     Vêca pêwîste ku , em çend nimûnên balkêş ji nêrîn , raman , rol û sinciyên wî ji xwendevanan re bînin zimên :

 * Dr . N.Z , ji  bo  rewşa gelê Kurd û çareserkirina pirsa wê li Sûriyê , avakirina rêxistineke rêzanî pêwist didît . Wêlomê jî rola wî di avakirina pirograma rêzanî  ya yekemîn partiya Kurd li Sûriyê , sala 1957 an de , serekîn bû .

 * Baweriya  wî  bi  guftûgoyê , bona çareserkirina kêşe û                   pirsgirêkan hebû. Wêlomêjî wî herdem û berdewam doza danûstandinê û lihevkirinê di nav gelên herêmê de dikir . Û digot : Riya tewrî rast û durist  bo  çareseriya pirsa Kurd li

         herêmê , riya danûsatandinê ye *Hezkirina wî ji hemî zimanan re , lê , bêtirîn ji zimanê Kurd re        . Ji ber ku , wî hebûna gelê Kurd di hebûna zimanê dê de didît .Û hêviya wî ew bû , ku  gelê Kurd bi dev û diranan , û bi her awî , zimanê xwe yê şêrîn û bedew biparêze û wê fêrî zaroyên xwe bike .

* Ew di warê çand û toreya kurdî  de , rewşenbîr û ramangîrekî mezin bû . Ji ber ku , wî didît  çand û tore stûnek ji stûnên hebûna gelan in .

* Nûredîn Zaza di nêrîn û helwestên xwe de , mirovekî wêrek û dilêr bû , lê ew nêrîn û helwest pîvayî , li gor heyama heyî û ne rêzderbûn û bi  vê pîvan û dûzanê , wî sala 1960î , di  zîndanê de , li pêş dadgehê rastiya hebûna gelê Kurd û zimanê wî weha pêşkêş û diyar kir :

Hebûna gelê Kurda li ser axa xwe , di çarçewa komara erebî  ya yekgirtî de , li rex birayên xwe yên Ereb , rastiyeke dîrokî ye . Ev gel  xwedî ziman û folklorekî taybet e , pêve hatî girêdan û bingehên wê parastiye .

     Aniha jî em di hevdemek ji jiyana mirovatiyê de ne , hewil tê kirin ku , alîkarî û lihevkirin di navêna gelan de çêbibe , da  ku  , jiyana mirov  baştir û xweştir bibe , aştî peyda bibe , û mirov bi rûmeta xwe ya mirovatiyê  bêtir  hest bibe . Û di dermafê  ziman û folklora  Kurd weha got :

     Tucarî rojekê  ji rojan , pêgirtina gelê Kurd bi  ziman û folklora xwe , nabe jêderek ji jêderên hevcudatî û nakokiya Kurd û Ereban . Herweha di baweriya D.R.(10)


 

                                            

 

  Newroz              Hejmar (  77)      Rûpel (10)       B. Çile   2007z – 2619k


 

Kesên ku wekî min nafikirin bizin in

   Ji dema ku Ehmedî necadî bûye serokê komara Îranê, ji ber nezanî û çand û kultura xwe ya kêm û lawaz, berdewam tiştan diqewimîne ku gotinên wî pir ecêb û balkêş in. Vê dawiyê, serok komarê Îranê Ehmed Nicadî, di dema serdana xwe bo parêzgeha" Xorasana başûr", di nav xelkê de diaxive û ji ber ecêbûna gotinên wî medya û çapemeiyan, beşek ji wan neweşandin. Wî dema ku di nav xelkê bajarê Bîcendê de, diaxive, bi awayekî tund rexne ji neyarên xwe û bi taybetî kesên ku bi awayekî ronakbîrane dijberyê tevî siyasetên wî dikin, bi bizn nav dike û dibêje " Kesê ku wekî min nafikirin bizin in

Rojnama AGIRÎ Hejmar 75

 

Dumahk :Bila bîranînên

me de nejî di navbera  Kurd , Turk û Farisan de jî . Ji dêvla wê , bikaranîna zimanê kurdî zengîn û rengîniyekê dide çandeyên  van welatan .

  Weke çawa ev mirov , di jiyana xwe de mezin bû , xuya ye , ew di mirina xwe de jî mezin e . Mezinbûna wî salê carekê me li hev dicivîne . Mirovên weha di jiyana xwe de mezin , xuyaye mirov nikare di mijarekê û dudiyan de baş li ser jiyana wî ya curbecur raweste û mafê wê bidiyê  û têr bike , û nejî dikare baş kêr û sûdan ji

 

 

 

şevêntêne girêdan  werbigire .

Ji  ber wê , pêşinyara me ji komîta Munteda Nûridîn Zaza re , ewe ku , ji vir wêve şevên bêne lidarxistin carê di bin navnîşaneke bêlikirî de , li ser warekî ji warên jiyana vî camêrî  ya giran buha be .

    

********************************

36 salî ye û diya 13 zarokan e

Jina Înglîz ya bi navê Joanne Watson zarokê xwe yê 13'mîn anî cîhanê. Tevî ku ew diya 13 zarokan e jî, lê belê hîn weke keçeke ciwan tê dîtin. Rojnameya înglîzî Dailymail di malpera xwe de nivîsand ku temenê Joanne 36 salin û berî hefteyekê bû diya 13'mîn zarok. Mêrê Joanne Watson, John jî 42 salî ye.. Ji wan 13 zarokan 10 keç in. Watson, 46 kîlo ye.

 ********************************

Sersala we Pêroz Be

   Bi hatina serala 2008 an, komîta rêvebir a Newrozê hemî milatên cîhanê û taybetî a miletê Kurd pîroz dike û bi hêviya saleke azadî û wekhevî ji tevan re be .

 

  Newroz             Hejmar (  77)         Rûpel (11)          B.Çile      2007z – 2619k


 

 

Dumahk: Tirs û çavsoriya .........

(Ber û Hevbendiyê) , karîbûn bi hevre kongirekî xwe lidarxin , û di bin navê Encûmena Niştîmanî ya Piletforma (Danezana Şamê – Îlan Dîmeşq) xwediya dirûşma: Ji bo pêkanîna guhartina demokratîk a aştiyan de , li ser hinde belge rawestin û erê bikin . Herweha kongirê karîbû pirograma karûbarê xwe bi serkeftî bibira serî û rêvebiriyek ji xwe re helbijarta .

Hêjayî gotinê ye ku endamên kongirê ji hemî parêzgehên Sûriyê hebûn , vêca ji bilî , Heleb , Şam , Latqiyê , Hums û Hemayê , ji Swêda û Der’a de bigir ta tu bighê Reqê , Dêrazorê û Hesekê…hwd.

Li hêla dî, di civata Encûmenê de , bi dehan camêr hebûn , yên ku her yekî ji wan , bi neheqî bêtirî 10-15 salan ji jiyana xwe di zîndanan de , di paş deriyên hesinî de borandibûn , ji ber ku ew xwedî bawerî û nêrîn bûn , azadîxwaz û mirovhez bûn , siyaseta parta Be’is ya tek-partiyê nedipejirandin , ji şêweyên kuştin û xwînrijandinê re digotin na .