Li gorî pisporan heke rejîma Îranê ji bo ziwabûna gola Urmiyeyê tedbîran negire dê gol di demeke kin de tune bibe. Pisporan destnîşan kir ku di 13 salên dawî de hîzaya avê ya gola Urmiyeyê 6 metre kêm bûye û ji ber ku Îran dest neavêje vê pirsgirêkê rexne kirin.

Zanyarên ku li ser gola Urmiyeyê lêkolînan dikin, diyar kirin ku li cîhanê gola bi xwê ya herî mezin a duyemîn bi ziwabûnê re rû bi rû ye. Zanyaran destnîşan kirin ku xwê ji serê lîtreyekê daketiya 350 gramî û ji ber vê artemî (zindiyên sor ên biçûk ku di ava şor de dijîn) zêde nabin. Her wiha zanyaran got ku her çar giravên li ser gola Urmiyeyê ji ber ku av kêm bûye bûne yek.

Li gorî zanyaran di nava 7 salên dawî de sedema bingehîn a kêmbûna avê li ser avên ku diherikin golê 20 bendên nû hatine çêkirine. Ji bo benda Kelanterî bi milyonan ton ax valakirin golê û dewlet li hemberî vê yekê bêdeng ma. Heke wisa berdewam bike li gorî zanyaran di nava 7 golan de dê gola Urmiyeyê ziwa bibe.

Gola ku di nava bajarê Urmiye û Tevrêzê de ye 14 çemên daîmî û 7 çemên demsalî ku ji avên jêr erd û baranê pêk tên diherikin golê. 102 giravên li gola Urmiyeyê hemû di mîrateya çandî ya UNESCO’yê de cih digire. Gola Urmiyeyê 5200 km2 ye, dirêjahiya wê 14 km û berfirehiya wê 55 km ye. Cihê wê yê herî kûr digihêje heta 16 metreyan. Bi farisî gola ku weke Deryaya Urmiyeyê tê zanîn navê xwe ji bajêr digire. Urmiye tê wateya “bajarê avê”. Di serê salên 1930’yî de şahê Îranê yê wê demê Reza Pehlavî navê golê weke “Gola Rezaiye (Deryaya Rezaiye)” bi nav kiribû. Lê di salên 1970’yî de ji nû ve dîsa bû gola Urmiyeyê. Navê wê yê herî kevnare weke Şikast tê zanîn. Gola Urmiyeyê bi golên Wan û Sevanê re di nava sê golên serdema antîk de ne. Her wiha gola Urmiyeyê weke cihê rawestgeha teyrên koçber jî tê zanîn. Li gola Urmiyeyê niha 27 cureyên ajal û 212 cureyên balindeyan dijîn.