 |
|
Nîgarvan ê Kurd Arşevîn Mîkaîl
|
Ji dadeya xweristayè
rastiya wèneyan bè çovin
Jiyan bè huner nayè avakirin ,û huner bè jiyan nayè
xweyakirin. ji ber jiyan bi xwe hunerekî bingehîne,
wek rengèn bingehîn di jiyanè da ko bi çi awayî
karbuna bi pirayî jè tè afrandin ,wîsa jiyan jî bi
huner tè xwedikirin .ji dadeya xweristayè dîmenèn
ber fire hatin afirandin, bi helwestèn mirovan û ji
pènc endamèn bi hestan ,her mirovek di kare yan
karîbu ù dikir ji wata xweristayè her hin ji endamèn
di hindirè xweristayè de ew xwiristaya di jiyanè de
naskirin û şirove kirin ,
ji wan dîtinèn ber biçavan ji hindirèn xweristayè
,yan bi gohdana dengè ji xweristayè di hat ,wek
dîmenèn em karin bibèjin dengè bahozè û dengè pèlè
deriya , ù yan dengè birusk û tavan yan çuk û
teyrikan û fîxana dengè bilbilan ,wîsa mirov karîbu
bibèja xweristayî dîmenekî herî berfire û gewreye ,
ji lora mirov ji xweristayè dîmenan di mèjiyè xwede
çap dikir, dem bi demère bi ramanèn xwe û bi nîgarèn
xwe di dan ser hev ta ko ji cihekî dighiştin cihèn
din û bi bendora wan dîmenan li civaka di cîhanè de
belav dikirin û dighand ber çavèn mirovan, ji ber ew
mirov di destpèkè de gelek dîmen nedidîtin, wek ji
wan dîmenèn nedidîtî em karin dîsa bibèjin ji
raghandina felekan û herdu qatan . qata ezman û qata
ardè ya berfire ko bi çi tunî ji wè xakè tè
afirandin wek mîna volkan ù qelişandina erdan , yan
ji tofanan bahoz û deriyan yan qata ezman ko çawa
mirovan qata ezman nasdikir ù çùn ser hîvan,ji wan
dîmenèn ne didîtî gelek andamèn di xwerstayè de
mirov wan afirand waek mîna Robèrt Kog ko çawa bi
dorbîna xwe ji xwelî û ev û pîsiyè bektiryat di bin
dorbîna xwe da kontirolkir ko bi navè( BEKTIRYAT)lè
kir û dît, hin din jî hebun dema rusa ko çawa berè
xwe didan hîvè , ewjî dîmenek bu ji jor dadixistin
jèr ta li ber çavan çap dikirin.
siryalizim û dîmenèn çapemeniyèn ramyarî li ba
mirovan ji belî hebuna endmèn ko di xweristayè de
qet mirov ramanèn siryalizmè ti caran bi çavan
nabînin , lè li xweristayè de siryalizim heger hebe
wè ew ne li ber çavan be.
mirov heger bi rihetî yan bi zehmetî ew dghèje endam
û dîmenèn di xweristayè de, ji ber dîtin ew bi
endamèn zindî de mirov wan dîtina ji ber çavan
dighîne hindirèn hestèn mirovatiyè, wek mina tablok
honarmendekî suryalizim.
em li vir vegerin ko çawa van endamèn ko di jiyanè
da bi çavan û bi hestandina di ramanan de ,ji lora
bi dorbîn û bi rengan hatin dirstkirin û çapkirin
,bi ramanèn ber fire û bè sînoran ji çarçovan pè ne
razîbun, lè dihatin wèneyan dirst dikirin û ji
rastiya xweristayè de qot dikirin yan ji ramanèn
rastiyè de diyardikirin , ta ramanèn fantaziyè hin
ji guherandina yan guneh kirina li ser naverok û
wata wèneyan lè dihat kirin, dîsa ew dihat watkirin
bi awayèn ber fire wek mîna dibistanèn hunerî yè wek
deryak bè qamkirî .
Kurd jî wek miletekî herî girîng hatin jiyanè yan di
jiyanè de , rola wan bi qayilbona yan nerazîbuna van
èş û kul û derd û elem ta bindestiya wan bizortirîn
ko wek mîna hin ji dîmenen tablwèn minde ko çawa ew
milet di deryak mezin de ya her dîmen û neveroka wè
tablo wek xewna belengazekî perişan yan karkir û
pihlwan tev her rengèn mirovatiya kurdan di tablowa
arsevîn de mirov ne dimire û ne radibe , lè ji wè
derya avè dide ber lèvè wî , ew milet wek her
mirovakî di xwaze bighè mavè jiyana xwe ,yan mavè
bihna xwe, wek mîna her mirovekî di jiyanè de,ta
bighèn rèzgariya xwe, ji hemû èş û kol û fermankirin
bi wan rojèn ta wan rojan ,rojèn tengezariyè yan
rojèn zordariyè , ew jî bi çar çovèn hesin û polata
lè sokra van mirovan bi destèn dest qirèjan li
kurdan dihat hunandin.
di be wek dibistaneke ketayî ji ber bi rastî ew
endamè ko li ber çavan hatiye lè qet ew ne ji berxwe
hatiye,ew bi xwe jèr dibèjin ketayî.
miroèn ko bètirin kar û barèwan ji derve di xebitin
bi xwerestayè û endamèn hebuna di xwerestayè de
bètirîn bi wan çavan ew di bînin, ji ber ew bètirîn
temaşedike û di hindirèn ramanèn xwe dîmenan bi xwe
ko xwedî dike, bi çap ramanî tîne hindir, û ji
mejiyè mirovare xwedîdike yan balavdike, wek mîna
nîçîrvanekî teyrokan yan masiyan yan bi dîtina
gavanekî yan şivanekî ko li xwereztayè de jiyana xwe
di buhirîne.
wîsa dîmen tè rèwîkirin yani biçavèn mirovèn saxlem
tè avakirin, di nav çar çovan tè xwedîkirin yan tè
girèdan, wek tu şorşvanekî tèxe hindirè qefezeke
bera zèrîn be , wîsa dîmenèn rastiyè dîmenèn bi rutî
mav dikeve navbera çarçovan, û tè naskirin bi
hewldana dîmenèn ji xwerestayè de ,yan ji ketayè de
di tînin nav çarçovan ,dixin nav lepèn mirovan
,heybe ko ew mirov hunermend be yan nigarkèşbe yan
xwedî balkèşbe .
erè dikeve nav çarçovèn herî teng de û di bin
ezmanekî herî fire xwe di xe hindirè çavèn mirovan ,
li wir mirov di kare şirove bi ke, lè dîsa ne her
mirov şirovedike, ji ber huner bi dibistanèn xwe
herî fire ye , ji di huneran hunerèn di xwerestayè
de pèk tè (şèwkarî)û hunerè (Qatkirayî).
wîsa ji herdu huneran de hunerèn bi çapramanî mirov
jè di afirand, û di jiyanè de li ber çavan
balavdikirn, û di canèn mirovan de di hat xwedîkirin
, ji ber pèwistiya jiyanè de wîsa tè xwestin , car
jîyan bè huner nayè avakirin , û huner jî bè jiyan
nayè xweyakirin .
jiyan ,can, mirov ,kesayatî, rojèn mrovatiyè ,karîsè
hebunè, qatèn ezman, bîranîna şeytanan ,baweriya bi
xweda ,xapandina ji alî pèxemberè talî ,û baweriya
mirovatiyè, û fantaziya di cihanè de, û fermaniya li
ser mirovan ,yek jè miletèn kurdan ,jiyana miletèn
nav netewî, dîmenèn xweristayè,
jiyan jandaye û jiyan bi dîmenan tèr û berfire
kiriye, û herwuha mirovcarna bi çar kiriye û carna
bèçar kiriye , yan maye ,bi bedewbuneke mezin li ser
jiyanè de hatiye rèsandin, ji belî icacuk u tozèn
dîrokè, jère tène di bîranîna,...! , bihevre û ji
hevre dîrok û qalqiloka dihunin, ù qet xwe ji hev
cuda na kin, ji ber heger ji hev qut bibe wè taliya
jiyanè bè , mirov ji her alî di berxwedide ,û hèzdar
ù şèwekar jî di hindirèn tablowèn xwese di çarçovan
dîmenèn ji derve tînin, bi çap ramaniyèn xwe
dibistanèn berfira ji mirovatiyère ji xwerstayè bi
jimar û dirèjdike wek mina hin ji van dibistanan wek
(çapayî )yan (Hovîtî-Rûtî-klasîkî-Sîmbolî-Soryalizim
- Nahlî -bi Avayî yan Hevdayî yan Ketayî û hunerè
Watayî yan hunerè Qatkirayî )
Arşevîn Mîkaîl 18 / 08 / 2008
|